DigiSörf - Tekil Mesaj gösterimi

**Asur-Banipal** · 07-20-2008, 11:17 AM

BİR DE ÜNLÜ TÜRK ANSİKLOPEDİCİSİ CEMİL SENA’ DAN SOKRATES’ İ
DİNLEYELİM.

SOKRATES’ İN YAŞAMI

Büyük Yunan filozofu. LXXVII. Olimpiyat' ın dördüncü yılında, yani M.Ö. 470 tarihinde Atina' da doğdu. 399' da öldürüldü. Babası heykeltraş Sophronisk' dir. Annesi Phenaret de tanınmış bir ebeydi. Mensup olduğu aile, o zamanlar Atina' da var olan özlerden (aşiret) Antiochid' lere mensuptur. Babası, büyük Aristide' in oğlu Lysimak' in arkadaşıdır. Ebeveyni fakir olmakla birlikte, o yüzyılda ilk öğretim, Atina' da hem parasız hem de zorunlu;' olduğu için Sokrat, özentiyle okutuldu, Damon ve Kunos' dan musiki; Cyrenalı Theodor' dan geometri öğrendi. O, Prodikus' un derslerini izlemiş ve Anaxagor' un doktrinini bu filozofun eserlerin den okumuştur (Eflatun, Phedon). Gramer, jimnastik, şiir, astronomi ve matematiği, zamanındaki insanların bildiği kadar öğrenmiştir. Bir taraftan da heykeltraşlık yaptı. Bunun için olacaktır ki, Diogene Laerce' in anlattığına göre, Timon ona taş cilacısı adını vermiştir. Bu sanat, Sokrat Okulunda özel bir değeri olan sanat duygusu ve güzellik zevkini yaratmıştır. Bununla birlikte, bu sanat, Sokrat' ı kandırmamıştır. Öğrenmek aşkı, onu döneminin en seçkin insanlarıyla tanışmaya sürükledi. Önce, sofistlere karıştı. Parmenides ve Zenon' la görüştü. Öripid' le arkadaşlık etti. Bu suretle çağının fizik hakkındaki bilginlerini de öğrendi. Fakat, ne suyun, ne havanın, ne ateşin; ne de atomlardaki çarpışmanın ilk neden olabileceğini, ilk nedenin Tanrısal bir giz (sır) olduğunu ileri sürerek düşüncelerine büsbütün başka bir yön verdi. Eflatun, onun kuşkularına Anaxagoras' ın ruh kuramı son verdiğini, başlangıçta düşünmeli (teemmüli) bir eleştiri ve bir telkin evresinden başlayarak özünlü (deruni) ve orijinal bir dalınç dönemine geçtiğini ve daha sonra oluşu, tinsel şekiller ve esaslarla açıklama derecesine yükseldiğini anlatır (Parmenides). Bu dönemlerde Sokrat, pek genç bulunuyordu. Tüm bu ilgiler ve faaliyetlere karşın Sokrat, Xenophon' un fark ettiği gibi, "kendi kendinin" üstadı oldu (Xenophon, Memorables, liv. 1, ch. V).
Sokrat, Xantip adında huysuz, kaba ve kocasını anlamaktan âciz, terbiye ve bilgisi kıt bir kadınla evlenmiş ve bundan çocukları olmuştur. Bununla birlikte Eflatun, hocasının ölümünü betimlerken bu kadını, çocuklarıyla birlikte Kritias' a çağırttığını ve onun teselli edilemeyecek kadar yüksek bir duygunluk (hassasiyet) gösterdiğini yazar (Phedon).

__________________