|
05-02-2008, 04:24 PM
|
#6 (permalink) | ||||||||||
|
Fotoğrafın ana objesi çocuk, çocuğun vücut dili ve ifadesi gibi duruyor. Kapalı bir mekanda tek yönden gelen ışığın fotoğraftaki yüzeyleri yalayarak geçmesi ile oluşturulmuş bir aydınlanma söz konusu iken çocuğun yüzü ışığa bir set oluşturmuş ve ışık dengesinin içinden dikkati çeken obje olmayı başarmış.
Fotoğrafın diğer önemli objelerinden birisi siyah bir kedi. Fotoğrafta dikkati çeken ilk şey çocuk olmasına rağmen kediye doğru giden doğrusal bir yol mevcut: Çocuk –>çocuğun elindeki üzüm çöpü –> tabağın içindeki üzüm çöpü –> kedinin önündeki üzüm çöpü –> kedi. Fotoğrafın diğer önemli objesi ise üzüm ve çöpleri. Hepsi, yani çocuk, kedi ve üzüm köy evlerinin simgesi haline gelmiş olan tahta zemin, çiçek desenli yastık, Türkiye’nin kırsal kesimindeki evlerin sofralarında sık sık karşılaşabileceğiniz bir desene sahip porselen tabak ve ucuz pijamalar ile beraber fotoğraflanmış. En azından net olması gereken yerleri net olan bir fotoğraf. İlginin taşınması işlevini alan derinliği değil görsel imgeler üstlenmiş. Görsel imgeler kareye ciddi bir dinamizm katmış. Fotoğraf dijital bir makine ile ve geniş açılı bir objektif ile, 17-20 milimetre dolaylarında çekilmiş. Tahta üzerindeki doku polarize bir filtrenin de objektife takılmış olabileceğini düşündürüyor. Çekimin ardından dijital olarak islendiği alan derinliğinin tutarsızlığından dolayı kolayca hissedilebiliyor. Ayrıca çeşitli filtreler ile renkler ve fotoğraftaki dokular zenginleştirilmiş. Erdal Kınacı’nın önceki çalışmalarındaki renk ve kontrast dengesi, perspektif, konu dengesi itibarı ile örtüşüyor. Kategorilendirmek gerekirse yorumlayıcı bir fotoğraf olduğu kadar estetik değeri acısından da dikkate değer bir fotoğraf. 5 Fotoğrafı Yorumlamak Yorumlama eylemini, bir fotoğrafın ya da diğer bir sanat eserinin bir kişi üzerinde bıraktığı etkiyi ve kişinin bu eser ile ilgili düşüncelerini sesli/yazılı şekilde dile getirmesi olarak tanımlayabiliriz. Bir fotoğraf sanatçısının elinden çıkmış her fotoğraf, -çok basit olanlar bile- tam olarak anlaşılabilmek için bir yorumlama surecinden geçmeyi beklerler. Kimi fotoğrafçıların garip fotoğrafları izleyicilerde kimi sorgulayıcı fikirlerin oluşmasına neden olur ve onların yorumlarını cezbeder, çünkü bizim alıştığımız fotoğrafların dışında olan, sıra dışı olan çalışmalar gibi görünürler. Halbuki her fotoğrafçı sıra dışıdır ve çalışmaları alışılagelmişlikten uzaktır. Çok basit ve sadece gerçeği yansıtıyor gibi görünen, sanki kendi kendine oluşmuş gibi görünen fotoğraflar bile aslında özel bir yorum ve dikkat ile incelenmelidirler. Örneğin National Geographic dergisinin fotoğrafçılarının çalışmalarına bakıldığında o kadar sade ve doğal görünürler ki, bu fotoğrafları izlerken nasıl çekildiklerini hayal ettiğimizde kolaylıkla, sanki orada bir fotoğrafçı yokmuş ve görüntüleri kaydetmek dışında hiçbir işlevi ve inisiyatifi olmayan “objektif” bir makine tarafından elde edilmişler izlenimi uyandırırlar. Andy Grundberg, National Geographic dergisinin bir sergisi için yorumlarını aktarırken, “Fotoğraflarındaki doğallık ve hiç çaba sarf etmeden elde edilmişlik izlenimi o kadar güçlü ki, neredeyse bizi gördüklerimizin gerçeğin yorumsuz, değiştirilmemiş bir hali olduğuna inandırma gücüne sahipler. Fakat hiçbir şey gerçekten daha öte olamaz.” demiştir. Hiçbir şey gerçekten daha öte olamaz, çünkü her fotoğraf gerçeğin değiştirilmiş, yorumlanmış bir yansımasıdır. İnsanların kültürleri, tutkuları, deneyimleri, teknikleri, hayalleri, entellektuel birikimleri çektikleri fotoğrafları derinden etkiler. Her fotoğraf kendisini çeken kişinin hayatı anlayışı ve görüsü ile ilgili spesifik bir iz barındırır. Çünkü fotoğrafçılar sadece neyi fotoğraflayacaklarını değil, onu nasıl fotoğraflayacaklarını, nasıl sunacaklarını, nasıl isimlendireceklerini de seçerler, çoğunlukla da bu seçkilerin arkasında çok sofistike ve karmaşık nedenler yatar. İşte bu etkilerin ve fotoğrafın arkasındaki kişinin ne söylemek istediğini anlamak için fotoğrafı yorumlamak gerekir. Fotoğraflara bakarken onların masum olduğunu düşünmek tamamen yanlış. Hiçbir fotoğraf masum değildir ve çok basit ve sade de olsa her fotoğrafın arkasında bir şeyler gizlenmiştir. Çünkü masum bir göz yoktur ve fotoğrafçı görmek, göstermek istediğini çekmiştir; kimse bir yandan dünyayı izleyip onu görüntülerken bir yandan da daha önce yasadıklarını ve öğrendiklerini yok sayamaz. Nasıl ki masum bir göz yok ise, masum bir fotoğraf makinesi olduğuna ihtimal vermek de son derece anlamsızdır. Dolayısıyla fotoğraflar içerisindeki objeler fotoğrafçı tarafından bir takım metaforlara bağlanmış olabilir, izleyici ya da yorumlayıcı onları ortaya çıkarmayı başardığı ölçüde fotoğraftan keyif alır ve ona anlam katar. Elbette bu metaforlar ile ilgili izleyicinin ya da yorumlayıcının düşünceleri fotoğraf sahibinin düşünceleri ile örtüşmeyebilir ve hatta çelişebilir, yine de burada bir sorun yoktur. Hemen her fotoğraf, çekenin bir insan olması nedeni ile onun kişiliğine ve görüşlerine dair çeşitli metaforlar içerir, metaforun kuvveti ise anlaşılabilirliği anlamında çeşitli seviyelerde olabilir. Kimi fotoğraflarda bunlar izleyiciye göre o kadar derin ve uzaktır ki ortaya çıkarmak ya da anlamak mümkün olmaz. Şunu unutmamak gerekir ki fotoğrafların bir çoğu yetenekli sanatçılar tarafından görülür, çekilir ve islenirler. Bir çoğu yetenekli ve vizyonu geniş kimseler tarafından okunmayı beklemektedirler. Aşağıda burada anlatılanları örneklendirmeye çalışmak için örnek bir yorum yer almaktadır:  Bu resim yeniden boyutlandırıldı. Orjinal Boyutta görmek için buraya tıklatın. Resmin gerçek boyutları 748x478 ve büyüklüğü 43KB. Kedi Fotoğrafı, Erdal Kınacı Bu kareyi çok beğendim. Her şeyden önce fotoğraf, fotoğrafçının izlerini taşıyor. Erdal Kınacı, bir şekilde gözden kaçırılması çok olası bazı anların gerçeğinden daha estetik kurgularını fotoğraflamayı başaran bir fotoğrafçı. Şüphesiz bu fotoğraf da onun genel fotoğrafik imzasından izler taşıyor ve içerisinde bazı sürprizler bulmak mümkün. Fotoğrafın baş kösesinde oturan çocuğun, Rönesans dönemi sanat eserleri içerisinde kendine sıkça yer bulan üzüm meyvesini tutuyor olusu ve bir heykeli andıran aristokrat estetiği ile, mütevazi üst başı ve sakinlerinden birisi olduğu, samimiyet ve misafirperverliğin simgesi Anadolu evi arasında etkileyici bir kontrast söz konusu. Bize “Sanat için sanat” anlayışını anımsatan bu dönemin değer gören simgelerinden birisi olan uzumun yenmiş ve çöplerinin beyhude şekilde ortalığa saçılmış olması da ayrı bir espri. Diğer bir taraftan bu ironiye dayalı çocuk karakterinin, Mısır tanrıça güzelliğin, asaletin ve özgürlüğün simgesi haline getirilmiş ve uzun yıllar boyu saygı görmüş olan, Hıristiyanlığın yayılmaya başlaması ile beraber ise uğursuz olduğu ortaya atılan kara kedilerden birisine sahip olması ve onunla aynı evi paylaşması da ayrıca dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı. Sanat için sanat değil, halk için sanat yapan bir fotoğrafçının hem kendisini hem de Anadolu insanının sanat anlayış ifade ettiği başarılı bir çalışması. Uzumun, Hıristiyan Rönesans’ı için, şarabın özü olması nedeni ile ayrı bir önemi vardır ve kendisine bu dönemin eserlerinde bolca yer verilmiştir 6 Fotoğrafı Kritik Etmek Psikolojik olarak, herhangi bir eseri hemen yargılama eğilimi gösteririz. Hatta bir esere baktıktan sonra gecen ilk bir kaç saniyede kararımızı vermiş olduğumuzu düşünüyorum. Bir fotoğrafa baktıktan sonraki ilk cümlelerin de genellikle bir beğeniyi ya da beğenmeyişi dile getirmesinin temel nedenlerinden birisi bu olabilir. Ortaya atılan yargıların oluşmasına neden olan bilgiler açıkça ve nedenleri ile samimi bir şekilde ifade edildiği surece, bir eseri yargılamakta elbette hiçbir sorun yoktur. İyi bir fotoğraf izleyicisi bir şeyi neden beğenmediğini doğru şekilde anlatabilmeli, neden beğendiğini bilmelidir, bir sorumluluk olmamakla beraber, bu, bence, fotoğraf sanatının da bir parçasıdır. “Kritik edilmeyen bir fotoğraf aslında çekilmiş midir?” ya da “Hiç kimsenin olmadığı bir ormanda bir ağaç devrilirse ses çıkar mı?” Bilemiyorum. Fotoğrafı kritik etmek önce fotoğrafı tarif etmek ve ardından yorumlamak ile gerçekleştirilebilecek bir şeydir, sözlü ve yazılı olarak gerçekleşebilir. Fotoğrafı kritik etmek hassas ve özen gerektiren bir mevzudur. Acemi olan ve fotoğraf makinesini ve onun iç dinamiklerinin ışık ile arasındaki etkileşimini yeni öğrenen kişilerin dışındaki bir fotoğrafçının çektiği bir fotoğrafın teknik kusurlarını saymak, ya da fotoğrafçının “aslında ne yapması gerektiğini” ona söylemek kritik edenin yapması beklenen bir şey değildir. Çünkü bir fotoğrafçı bir fotoğrafını paylaşmadan önce fotoğrafın her bir santimetrekaresini bilmektedir ve onu bu şekilde paylaşmayı istemiş, tercih etmiştir. Artık yapılması gereken şey o fotoğrafı ve fotoğrafçıyı anlamaya çalışmaktır. Tesekkurler Belge Gelistiricileri Aşağıda ismi yer alan kişiler bu çalışmanın geliştirilmesini üstlenmiş kişilerdir. Çalışma ile ilgili sorularınızı ve önerilerinizi kendilerine ileterek bu çalışmaya katkıda bulunabilirsiniz. Kişiler alfabetik olarak sıralanmıştır. Katkıda Bulunanlar Aşağıda ismi yer alan kişiler bu çalışmaya çeşitli katkılarda bulunmuşlardır. Kişiler alfabetik olarak sıralıdır. • B. Duygu Özpolat, yazım hatalarının giderilmesi • Berna Akcan, yazım hatalarının giderilmesi Fotoğraf Sahipleri Aşağıda ismi yer alan fotoğrafçıların en az bir çalışması bu belge içerisinde bahsedilen konuları örneklendirmek amacı ile materyal olarak kullanılmış, kişiler kullanılan eserleri ile beraber aşağıda alfabetik olarak sıralanmıştır. Belgenin ve fotoğrafların çoğaltılması ve kullanılması ile ilgili lütfen Lisans bölümünü okuyun. • A. Murat Eren (Geçmiş ile Kaçınılmaz Yüzleşme, Uyuşmak ve Hissizleşmek Üzerine) • Abdullah Gencaslan (Ritmik Devamlılık) • Akyan Ozener (Balıkçının Oğlu, Dinginlik, Ask) • Aydın Sertbas (Yalnızlığın Rengi Turuncudur) • B. Duygu Ozpolat (Xenopus laevis) • Can Çetin (Kırmızı Çatılı Kulübe) • Ebru Baraz (Üçleme) • Erdal Kınacı (Harmonist, Bir Teselli, Kedi Fotoğrafı) • Erol Avanoğlu (Emektar) • Fatih Kılıç (Beylerbeyi Infrared) • Fikri Ozalp (Atmaca Güvesi) • Gökmen Coşar (Sairin Gülümseyişi) • Hakkı Ceylan (250cc II) • Halit Ömer Camcı (Çok Kültürlülük) • Hamit Seçil (Dünya Hali) • İnanç Özyalım (Köle) • Mustafa Seven (Başbakan Komsuları, Renkli Hayatlar) • Nedime Cangökce (Hamam) • Niko Guido (Son (Yeniden)) • Ozan Güzelce (Mücadele) • Selin Susoy (Duman Etkisi) • Şafak Tortu (Sanayi Devrimi, Hasta) • Umut Akcar (Carl Zeiss) |
||||||||||
|
|
| Seçenekler | |
| Stil | |
|
|
Normal
