cıwann

Her şey bir soruyla başladı...

"Doğa dişil, bilim erildir." Bu sözlerin sahibi, bilim ve felsefe tarihinin önemli şahsiyetlerinden Francis Bacon. Ancak bu düşünce Bacon'dan önce ve sonra pek çok filozof tarafından da paylaşılmıştır. Bu yazıda bütün bu cinsiyetçi tarihin önemli uğraklarını takip ederek izini süren bir kitaptan bahsetmek istiyorum. Kitabın yazarı Evelyn Fox-Keller, kitabının adı "Sevgi, İktidar ve Bilgi". Fox-Keller, Bacon ve yandaşlarının psiko-analizini yapıyor ve böylelikle bilimsel gelişmenin psiko-analitik tarihini de ortaya koymuş oluyor. Zira, her insanın ürettiği ve ortaya koyduğu şeyle, kendisi arasında yakından bir bağ vardır. Bu bağ erkek bilim adamları tarafından üretilen bilim tarihi için de geçerlidir. Bilim iddia edildiği gibi tarafsız ya da cinsiyetüstü değildir; onu üretenlerin ruhsal dünyalarının, açarak ifade edersek, nevrozlarının, çatışmalarının, komplekslerinin bir yansımasıdır! Kitap bu basit ama alabildiğine yıkıcı (!) iddiayı açık delillerle ortaya koyuyor. Açık delillerle diyoruz, çünkü Fox-Keller tam da o erkek dünyasından, yani bilim dünyasından, bilim adamlarının arasından geliyor..

Fox-Keller bir bio-fizik matematikçisi olarak uzunca bir zamandır sürdürdüğü işinden hiç bir şekilde memnun değildi. Fakat bu süre boyunca yine de fizik yasalarının doğruluğuna tamamıyla ikna olmuş bir insan olarak yaşadı. Günlerden bir gün (Newton'nun elması gibi bir şey!) Fox-Keller'in aklına şöyle bir soru takıldı: "Bilimin varoluşu hangi ölçüde erkek tasavvuruyla bağlıdır? Ve eğer böyle olmasaydı, bu bilim için ne anlama gelirdi?" Bu soru üzerine yaptığı ilk araştırmalar bile onu bilim söyleminin kendisinden şüphe etmeye götürdü: Yine bir gün, bilim tarihi uzerine araştırmalarını sürdürürken, profesörü Fox-Keller'e ne gibi ilerlemeler kaydettiğini sorar. Fox'un cevabı kitabının da bir özetidir: "Üzerine bilgi edindiğim yenilikler kadınlar değil aksine erkekler ve onların bilimidir". Fox-Keller'in "kadın araştırmalarına" yeni boyutlar kazandıran bu kitabı, modern bilimin gelişmesini felsefi, bilimsel, tarihsel ve psiko-analitik boyutlarıyla ele almaktadır. Ben bu yazımda daha çok tarihsel ve felsefi boyutlarını ele alacağım.


alıntı..

__________________