rüzgarlar..

**cıwann** · 05-18-2008, 12:57 AM

RÜZGARLARLA İLGİLİ KISA BİR NOT

Denizciler, rüzgarları estikleri yöne göre isimlendirmektedirler. Bu yönlerin tanımladıkları 8 ana rüzgar şöyledir.

YILDIZ POYRAZ GÜNDOĞUSU KEŞİŞLEME KIBLE LODOS BATI KARAYEL kuzey kuzey-doğu doğu güney-doğu güney güney-batı batı kuzey-batı

Rüzgarlar yalnız bu yönlerden esmeyip bunların arasındaki yönlerden de eser, eğer iki yönün tam ortasından eserse iki yanda kalan rüzgar isimlerinin birlikte kullanılması ile isimlendirilirler. Mesela Yıldız ile Poyrazın ortası bir yönden esen rüzgara Yıldız-Poyraz denir.
Yakın zamana kadar ve de seyrek olmakla beraber bu bileşik isimli rüzgarla, ana rüzgar arasında esen rüzgar da "KERTE" (360 derecenin 32 de biri) kelimesi eklenerek isimlendirilirdi ve mesela Yıldız Kerte Gündoğusu (Yıldızdan 11.2 derece Gündoğusu tarafına esen rüzgar) denirdi.
Doğaldır ki deniz taşımacılığının rüzgar gücüne dayandığı yıllardan kalma bu adlandırma uzun mesafeleri rüzgar gücü ve dolayısı ile rüzgar yönüne bağlı olarak aşmak zorunda olan denizciler için hayati önem taşıyordu.
Günümüzde ise her ne kadar modern navigasyon ve ölçüm cihazları gelişmiş olsa da, yine de yelkene gerçek bağımlı bir denizcinin, özellikle de yarışlarda, yarış stresi içersinde etabı kafasında kurarken, yanağını yalayan rüzgarın tam ismini (yönünü) bilmesi belki de artık saniyeler bazında kazanılan ödüllerden birinin sahibi olmasına yardımcı olacakdır.
Bu arada belirtmek gerekir ki, deniz akıntıları ile bir hava akıntısı olan rüzgarların yönlerini adlandırırken birbirlerinden farklı hareket edildiğine işaret etmek uygun olacaktır. Mesela Kuzeyden Güneye esmekte olan rüzgara "KUZEY RÜZGARI" adı verildiği halde, yine Kuzeyden Güneye doğru akan akıntıya "GÜNEY AKINTISI" adı verilmektedir. Yani rüzgar yönü için rüzgarın çıkışı, akıntı yönü için ise akıntının varışı adlandırmaya esas oluşturmaktadır.
Aşağıdaki tabloda rüzgar isimleri ile bunların aynı anlama geldiği ve pusulalarda her zaman karşılaşılan internasyonal (İngilizce) isimlerin kısaltılmaları görülmektedir.

RÜZGAR YÖNÜ DERECE-DAKİKA KERTE
YILDIZ N (NORTH) 0 veya (360º) 0 YILDIZ-POYRAZ NNE (NORTH-NORTH-EAST) 22º,30' 2 POYRAZ NE (NORTH-EAST 45º 4 GÜNDOĞUSU-POYRAZ ENE (EAST-NORTH-EAST) 67º,30' 6 GÜNDOĞUSU E (EAST) 90º 8 GÜNDOĞUSU-KEŞİŞLEME ESE (EAST-SOUTH-EAST) 112º,30' 10 KEŞİŞLEME SE (SOUTH-EAST) 135º 12 KIBLE-KEŞİŞLEME SSE (SOUTH-SOUTH-EAST) 157º,30' 14 KIBLE S (SOUTH) 180º 16 KIBLE-LODOS SSW (SOUTH-SOUTH-WEST) 202º,30' 18 LODOS SW (SOUTH-WEST) 225º 20 BATI-LODOS WSW (WEST-SOUTH-WEST) 247º,30' 22 BATI W (WEST) 270º 24 BATI-KARAYEL WNW (WEST-NORTH-WEST) 292º,30' 26 KARAYEL NW (NORTH-WEST) 315º 28 YILDIZ-KARAYEL NNW (NORTH-NORTH-WEST) 337º,30' 3O

Yukarıdaki tabloya bağlı olarak ilgilenenler için aşağıda pusulanın 32 noktası kerte tesbit çizelgesini de sunuyorum. Bu tablo ile kerte rüzgar ve/veya yönler de hesaplanabilir

KERTE YÖN DERECE-DAKİKA KERTE YÖN DERECE-DAKİKA 0 North 0° - 0' 16 South 180° - 0'
1 N by E 11° - 15' 17 S by W 191° - 15'
2 NNE 22° - 30' 18 SSW 202° - 30'
3 NE by N 33° - 45' 19 SW by S 213° - 45'
4 NE 45° - 0' 20 SW 225° - 0'
5 NE by E 56° - 15' 21 SW by W 236° - 15'
6 ENE 67° - 30' 22 WSW 247° - 30'
7 E by N 78° - 45' 23 W by S 258° - 45
8 East 90° - 0' 24 West 270° - 0'
9 E by S 101° - 15' 25 W by N 281° - 15'
10 ESE 112° - 30' 26 WNW 292° - 30'
11 SE by E 123° - 45' 27 NW by W 303° - 45'
12 SE 135° - 0' 28 NW 315° - 0'
13 SE by S 146° - 15' 29 NW by N 326° - 15'
14 SSE 157° - 30' 30 NNW 337° - 30'
15 S by E 168° - 45' 31 N by W 348° - 45'

Belirli zaman dilimlerinde yayın organlarının meteoroloji bültenlerinde rüzgarların süratleri çeşitli birimlerle belirtilmektedir. Deniz ortamında genel olarak rüzgarlar "BOFOR" skalasına göre adlandırılırlar.
Buna göre hem belirli bir rüzgarım etkisini göz önüne getirebilmek, hem de herkeste rüzgar ölçmek için bir alet bulunmadığı düşüncesi ile rüzgarın karada yaptığı tesirleri görerek, süratini bulmak ve isimlendirmek biraz kaba da olsa aşağıdaki cetvel ile mümkündür.

BOFOR No. ADLANDIRMA KARADAKİ DURUM 1 Sakin Dumanlar dikine yükselir 2 Hafif Rüzgar Dumanlar meyilli yükselir 3 Latif Rüzgar Rüzgar yüzde hissedilir, Yapraklar sallanır ve hışıldar. 4 Mutedil Rüzgar Yapraklar ve bayraklar devamlı sallanır. Su yüzeylerinde kırışıklık olur. 5 Fırışka Rüzgar Yapraklı küçük dallar sallanır. Bayraklar düz durur.Durgun sularda dalgalar belirir. Rüzgar yürüyen insanları rahatsız eder. 6 Kuvvetli Rüzgar Büyük dallar sallanır.Telgraf telleri ve saçaklar ses verir.Sularda köpüklü dalgalar belirir. Şemsiyeler güç kullanılır. 7 Mutedil Fırtına Bütün ağaçlar sallanır. Rüzgara karşı güçlükle yürünür. 8 Fırtına Ağaçların ince dalları kırılır. Rüzgara karşı yürümek imkansızlaşır. 9 Kuvvetli Fırtına Bazı binalarda hasarlar olur. Baca kapakları sökülür, kiremitler uçar. 10 Büyük Fırtına Ağaçları köklerinden söker, binalarda büyük hasar oluşur. 11 Bora Yaptığı hasar çok geniştir. Karada pek rastlanmaz 12 Kasırga Büyük ve müthiş tahribat yapar. Daha çok ekvatorial bölgede rastlanır.

Meteoroloji istasyonları hava durumu hakkında sık sık raporlar verir, bu raporlar kısaltılmış olarak rumuzlarla yazılır ve denizde olanlar telsiz başında (karadakilerin popüler medyadan dinlediklerinden farklı olarak) bu bilgileri merakla alıp değerlendirirler ve gerekli görürlerse seyir istikametlerinde tasihler yaparlar. Mesela fırtınalı bir havada bir balkçı limanından teknelerin açıldığını görürseniz öyle bir havada nasıl ava çıktıklarına şaşırabilirsiniz. Halbuki onlar, telsizleri ile meteoroloji raporlarını alıp değerlendirdikleri için av sahasına geldikleri zaman kendilerini uygun bir havanın beklediğinden emin ve huzur içindedirler.
"HAYDAR-HAYDAR", uygun rüzgarlı günler.

alıntı..

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç