BİR KAZA SIRASINDA HASTA / YARALILAR NASIL DEĞERLENDİRİLMELİ

Lokmanhekim · 05-06-2008, 04:26 PM

BİR KAZA SIRASINDA HASTA/YARALILAR NASIL DEĞERLENDİRİLMELİ

Bir hasta/yaralı kurtarırken öncelikler sırası izlemek gerektiğini gördük. Bir kaza yerinde bulunanlarımız, büyük olasılıkla, uygulanan yardımın bir düzen gerektirdiğini düşünmüştür (emir veren-hatta çelişkili emirler veren çeşitli insanlar, yaralıların gereksiz hareketlen, bir manevra uygulandığı sıradaki düzensizlik vb.)

Bu durumdan kaçınmak için ilkyardıma tarafından hatırlanması kolay bir hareket şeması uygulanması gereklidir. Bu semayı "Hastanın İlk Değerlendirmesi" olarak adlandırıyoruz.

Bir hasta/yaralının ilk değerlendirmesi, yaşam bulgularının ve durumunun genel bir değerlendirmesini içerir. Bu değerlendirme, her durum için girişimdeki önceliklerimizin belirlenmesini ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlar.

Olay yerinde yapılması gereken değerlendirme iki aşamadan oluşur :

1- İLK DEĞERLENDİRME
2- İKİNCİ DEĞERLENDİRME

1- İLK DEĞERLENDİRME

Hasta/yaralının yaşamı açısından acil bir tehdit oluşturan durumların belirlenmesi amacıyla yapılır ve aşağıda sıralanan noktalar hızla gözlenir.

<LI class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l5 level1 lfo3; tab-stops: list 36.0pt">Bilinç durumu, Özellikle hasta/yaralını n bilinç durumu, soru sorularak yada dokunarak değerlendirilir. <LI class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l5 level1 lfo3; tab-stops: list 36.0pt">Solunum yolu açıklığı sağlanmalıdır. <LI class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l5 level1 lfo3; tab-stops: list 36.0pt">Solunum, bak dinle hisset yöntemiyle değerlendirilir. Eğer solunum yoksa yapay solunum yapılmalıdır. <LI class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 0cm 0pt; TEXT-ALIGN: justify; mso-list: l5 level1 lfo3; tab-stops: list 36.0pt">Kan dolaşımı, şah damarından 3 parmakla 5 saniye süre İle nabız alınmaya çalışılarak yapılır.
Ağır kanamaların (hemorajilerin) varlığı, varsa hemen durdurulmalıdır.

Şekil 2.1' de bu aşamaları sırasıyla görüyoruz.

2- İKİNCİ DEĞERLENDİRME:

Yaşamsal fonksiyonların devamını sağladıktan sonra hasta/yaralının diğer yaralarıyla (kanama, yanıklar, kırıklar vb.) ilgilenebilir ve olası kapalı yaralarını araştırabiliriz.

Bunun için hasta/yaralıyı baştan aşağı sırasıyla ayrıntılı olarak inceleriz (Şekil 2.2). Ne olup bittiğini öğrenmek bizim için çok yararlı olacaktır. Bunun için kaza yerindeki tanıklara sorular sorabiliriz ya da hasta/yaralının kendisiyle konuşabiliriz (bize anlattığı her şeyi dinleriz, özellikle durumuyla ilgili anlattıkları önemlidir. Bir yeri ağrıyor mu, kıpırdayabiliyor mu? ya da bir uzvunu hissedebiliyor mu? vb).

Her aşamada hasta/yaralıyı sakinleştirmeli, amacımıza ve her zaman dikkatle gerçekleştirdiğimiz manevralarımıza ilişkin bilgi vermeliyiz.

İkinci değerlendirme için eylem şeması aşağıdaki gibidir :

a) Baş

· Kafa derisi ve yüzde yaraların varlığı araştırılır.
· Burun veya kulaklardan kan gelip gelmediğine bakılır, bu kafatası kırık
larına ilişkin bir belirti olabilir.
· Göz ve çevresinde yaraların bulunup bulunmadığına bakılır.
· Yüz incelenir (soluk, soğuk ve terli bir deri şoku düşündürür).

b) Boyun

· Çok hassas bir bölgedir. Hasta/yaralının göstereceği en küçük bir ağrı belirtisini gözeterek azami dikkatle davranın. Eğer hareket ettirmeniz gerekiyorsa, baş-boyun ve gövdeyi aynı hizada tutarak hareket ettirin.
· Şahdamarı nabzına bakın (vuruların sıklığı, boyutu vb).
· Boyun çevresindeki giysileri gevşetin.

c) Göğüs (toraks)

· Yaraların ve/veya kırık kuskusu uyandırabilecek şekil bozukluklarının varlığını araştırın.
· Solunum hareketlerini ve solunum zorluğu bulunup bulunmadığını değerlendirin.
· Ağrı bulunup bulunmadığını sorun, varsa yerini belirleyin.

d) Karın

· Yaraların bulunup bulunmadığına bakın.
· Ağrı olup olmadığını sorun, varsa yerini belirleyin.
· Karnın sert mi yoksa yumuşak rnı olduğuna dikkat edin.
· İç organ yaralanması olasılığını göz önünde bulundurun.

e) Kollar ve bacaklar (ekstremiteler)

· Hasta/yaralıyı mümkün olduğu kadar az hareket ettirerek yaralar, kanayan yaralar, şekil bozukluğu (deformiteler), kızarıklık vb bulunup bulunmadığını görmek için kolları ve bacakları inceleyin (her iki kolu ve bacağı karşılaştırmak çok yararlı olacaktır).
· Bir omurilik yaralanmasını ayırmak için kollarını ve bacaklarını hissedip hissetmediğini (deriyi çimdikleyerek) ve hareketliliğini (hasta/yaralıdan el ve ayaklarını oynatmasını isteyerek) araştırın.

· ÖNEMLİ :

Söz edilenlerin yanı sıra kişinin örneğin şeker hastası, herhangi bir maddeye karşı alerjik ya da kanama hastası olduğunu, bir ilaç te aavısı gördüğünü ya da organlarını bağışladığını gösteren bilgilendirici bir kart, bilezik ya da kolye gibi bir tıbbi uyarı taşıyıp taşımadığını anlamak için araştırmak uygun olacaktır (Şekil 2.3).

alıntı...

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç

Benzer Konular
Konu	Konuyu Başlatan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Havasızlık hasta ediyor	BatmanTeam	Genel Sağlık	0	05-06-2008 02:28 PM
Tuzak Nasil Olur..!	rojhat_temo	İlginç Konular	0	05-06-2008 12:01 AM
Sabir Nasil Olmali..!	rojhat_temo	İlginç Konular	0	05-05-2008 11:59 PM
yasadigin dünyanin nasil bir yer oldugunu biliyormussun	Bedirxan	Genel Kültür	0	05-03-2008 07:02 PM
Hardware Raid Nedİr? Nasil Yapilir?	achar	Bilgisayar Donanım Desteği	12	05-02-2008 10:51 PM