zilan

Xece´nin Öyküsü

Ayibe!!!

Ve nihayet o gün gelmişti. Xece Gunde Ome´yi(*1) bir sayı daha çoğaltacaktı. Aslında daha kimsenin onun ‘Xece’ olacagından haberi yoktu, babası onu ‘Xuso’ diye bekliyordu. Annesi cesaret edip doğacak bebeğin kız olacağını kimseye söylememişti, çünkü dört kızı vardı, ve bu seferki mutlaka bir ‘erkek’ olmalıydı.

Xece ilk haykırışını atmıştı bile. Onu yünlü bir bataniyeye sarıp babasının kucağına vermişti Babaannesi, fakat babası sağlığından önce onun cinsiyetini sormuş, ‘kız’ olduğunu ögrenince, yüzündeki gülücük sönüvermiş ve kucağındaki Bebeği tekrar geri vermişti. Aslında Babası kötü bir insan değildi ama içinde proğramlanmış bir cisim vardı, öyle düşünmesi gerekiyordu sanki.

Ve Xece Gunde Ome´nin köy kokusunu derinden almaya başlamış, artık bu köyün bir parçasıydı ve Xece´nin ‘ayıp’ ile olan öyküsü de başlamıştı.
Daha sekiz yaşındaydı Gördoğlu'nun üyesi, sıradan bir çocuktu. Sıcak havalarda camiinin yanındaki çeşmeye gidip kendini soğuk suyla ıslatır, hatta bazen kiyafetleriyle havuzun içine bile uzanırdı. Aslında bu ne kötü bir hareket, ne bir çıngıllık, ne de sıradışı birşeydi; o sadece çocuk olduğu için bu hakka sahipti, hakkı vardı, çocuk olmaya, çocuk gibi hareket etmeye. Camiiden çıkan Ape Xus ona yaklaşarak, "Keç tu fadi naki! Aybe! Aybe!!! "*2 dedi. Xece büyük bir şaşkınlığa uğramıştı, neden ayıptı? Sonuçta amcasının oğlu Kado´da onunla beraber serinleniyordu, neden Ape Xus bunu o'na dememişti, o'da sonuçta bir çocuk değil miydi?

Xece hatırladığı kadarıyla ‘ayıp’ ile olan ilk karşılaşmasıydı bu.

Sonra Xece büyümeye başlamış, çocukluk defterini kapatıp artık genç bir kız olmuştu, hiç unutmamıştı, daha yaşı onbeşti, bol karlı bir kış günüydü, dışarıda yaşıtları kartopu oynuyordu, pencereden o kadar çok eğlenceli görünüyordu ki, kendini birden o kar savaşın içinde bulmuştu. Komşusu Xali Musa pencereden "Kaç Xece Aybe! Aybe! Tu egsıgi! "*3 diye bağırmıştı. Xece bu ‘ayıbe’´da bir anlam veremiyordu, neden ayıptı? Sonuçta kanı cıvıl cıvıl kaynayan genç bir insandı, kartopu oynamak neden ayıptı?

Yıllar geçti, Xece´nin isteyenleri kapıya dayanmıştı, aslında evliliğin tam ne olduğunu bilmiyordu, ama ‘artık yaşı gelmişti’ diyorlardı, o da onlara güveniyordu, ne de olsa onlar daha iyi bilirdi. Hatta Hatice ablası demişti, ‘eger evlenmese yakında evde kalır; onu yaşlı, çirkin ve çocuklu bir adam istermiş.’ Ne ailesi ne de Xece bunu istemedikleri için ailesinin uygun gördüğü bir delikanlıyla nişanlanmıştı. Artık ona ´Dergisti´*4 diyorlardı, bu Xece´nin kulağına çok hoş gelmişti ilk zamanlarda, ne tür sorumlulukların üzerine bindiğini bilmeden.

Köyün kızları her hafta bir evde buluşup zamanlarını sohbetle geçirirlerdi. Xece o günü dört gözle bekliyordu, işlerden fazla vakit bulamıyordu arkadaşlarını görmeye. O gün herkesi gördüğü, gülücükler sergilediği bir gündü. Tam hırkasını alıp çıktığında, annesi, "Tu hari ku? Aybe! kaçka min, tu bi dergistiyi! "*5 demişti. Xece bu ayibe´da hiç bir zaman anlam vermemişti. Arkadaşlarıyla görüşmesi, onları ziyaret etmesi, onlarla beraber gezmesi neden ayıptı?

On sekiz yaşındaydı, davullar çalınıyordu, köyün öbür ucundaki ilkokul arkadaşı Dilşah bile duymuştu bu davul sesini. Xece´nin düğünü vardı, artık evlenmişti. Artık Xece evli bir kadındı. Xece ne yapsa, "Aybe tu buki!"*6 diyorlardı, düşünemiyorlardı ki, Xece daha yetişmemiş bir genç, hatta evlilik için daha bir cocuktu; bir gelin gözüyle bakılıyordu, -ister evlilige hazır olsun, ister olmasın...

Seneler geçmiş, çoluk-çocuga bile karışmıştı; artık evinin kadını, çocuklarının annesiydi. Bugüne kadar duyduğu ayıplara bir anlam vermemişti zaten, ama onları bir nevi kabulenmişti, taki komşusu onu bahçesinde türkü söylerken görünceye kadar... "Xece! Aybe! tu bi kurki!!"*7. Xece artık türküsünü sesli değil, içinden söylemeye başlamıştı. Trajikomik bir film izler gibiydi, Xece artık 'niye ayıp' diye söylenip duruyordu arada bir…

Çocuklar büyümüş, evlenmiş, torunları bile olmuştu. Artık öyle bir yaşa gelmişti ki, herhalde bundan sonra kimse ´Ayip´ lafini ona kulanamazdı. Taki, -takiler bitmiyor degil mi? Evet, taki kendisine bol, renkli bir çanta alana kadar, kocası Bayram O’na, "Xece! Aybe yaw! torine te hene, tu piri yaw! Aybe!"*8 demişti.

Işte bu Xece´nin ‘ayıp’ dolu dünyası, çocukluktan başlamıştı bu öykü; ergenliğe, nişanlılığa, evliliğe, yaşlılığa ve hatta ölüme kadar sürmüştü.

Bu ‘ayıp’lar neden hep Xece için ve Xece gibi nice kızlarımız, kadınlarımız için geçerliydi?

En üzüldüğüm neydi biliyor musunuz? Xece´nin yaşamı boyunca ne ‘ayıp’ işlediğini daha hala bilmemesiydi ve onu daha anlamadan göçüp gitmesiydi.

Bu öykü sadece Xece´nin öyküsü degil, bu annelerimizin, bacılarımızın ve eşlerinizin öyküsüydü…

.......

*1 Konya-Kulu-Zincirlikuyu

*2 Kız sen utanmıyor musun? Ayıp! Ayıp!

*3 Kız Xece, Ayıp! Ayıp! Sen genç bir bayansın!

*4 Nişanlı

*5 Nereye gidiyorsun? Ayıp kızım, sen nişanlısın!

*6 Ayıp! sen gelinsin!

*7 Xece! Ayıp sen çocuklu birisin!

*8 Xece! Ayıp yaw, torunların var, yaşlısın yaw! Ayıp!
alıntı...

__________________