Üyelik tarihi: May 2008 |
|
|
Mesajlar: 57
|
|
Üye No: 83
|
Tecrübe Puanı: 2
| Rep Puanı : 24
| Rep Derecesi
 |
|
| |
|
Sürgün ve sürgünde müzik -II-
HAKAN AKAY
Erivan Radyosu, Kürt tarihine altın harflerle geçen sınırsız bir zaman diliminin ve ortak emeğin adıdır. Kürt tarihinde bir fenomendir. Ve günün birinde, Kürtlerin de ‘Yedi Harikası’ diye bir olgudan bahsedilecekse eğer, belki de ilk üç sırayı zorlayacak olanların başında gelecektir Erivan Radyosu. Radyonun yayın saatinin başlamasıyla beraber gözlerini kapayan insanlar, sanki radyo dinlemiyorlar da, derviş’lerin transına benzer bir ruh halini yaşıyorlardı. Oysa dinledikleri şey kendi geçmişleri, acıları ve yine kendi yaşamlarının mutluluk veren duygularıydı.
Ve öylesine hasrettiler ki o dinledikleri tınılara, sanki birileri bu tınıları, bu sevinç ve hüzün yüklü duygu bulutlarını kendilerinden çalmış ve başka diyarlara kaçırmışlardı. Kürtler, kendilerinden çalınan tüm değerlerin toplamını, üzerinde yaşadıkları topraklardan yüzlerce, binlerce kilometre uzaklıktaki Erivan’dan dinliyorlardı. Hem de bırakın eksik, yanlış ve dejenere edilmiş biçimini, tersine, en saf, en temiz ve en orjinal halini yine burada bulabiliyorlardı. Sanki Erivan Radyosu Erivan’dan değilde, Kürtlerin ana topraklarından yayın yapıyordu. İşin ilginç yanı, Dersim, Hakkari veya Diyarbakır’da radyoyu dinleyen bir Kürt ise sanki ana topraklarda değil de, yabancı bir ülkedeymiş gibi bir durumu yaşıyordu. Erivan ve Kürdistan sanki yer değiştirmişti.
Sadece bu örnekten yola çıkıldığında bile, ülkelerinin dışında yaşamak zorunda bıraktırılan Kürtler’in, yaşadıkları çağın bütün şanssızlığına, koşullarının kötülüğüne rağmen, ne kadar da üretici bir gerçekliğe sahip olduklarını rahatlıkla görebiliriz. Ve yine burada, ne ‘Sürgün Kültürü’nden, ne de bu kültürün ve mentalitenin kabulünün bir sonraki durağı olan ‘Arabesk Kültürü’nden herhangi bir ize rastlamak mümkün.
Neden mi Arabesk ve Sürgün mentalitesinin birbirine olan yakınlığından bahsediyorum?
1-Arabesk müzik ilk çıktığı yıllarda Karadeniz kökenli şarkıcı ve türkücülerin elindeydi. Fakat nasıl olduysa Kürtler’in eline tutuşturuldu. Sanki kendiliğinden, çok doğal yaşanan bir olaymış gibi gözüken bu durum, bilinçli bir politikadan başkası değildi. Varoşlar, arka sokak ve mahalleler denilen yerler, doğdukları topraklardan göç etmiş veya ettirilmiş Kürtlerle doluydu. İster ekonomik nedenler, isterse de politik nedenlerden dolayı topraklarını terkederek Türkiye metropollerinin ancak varoşlarına ve arka mahallelerine yerleşebilen Kürtlerin, yaşadıkları tüm olumsuzluklara karşı olan tepkilerini, eleştiri ve isyanlarını sisteme değil de, tanrıya, kadere, şanssızlığa, kısacası ‘havaya’ akıtabilecekleri bir alan açıldı. Bu alan da Arabesk’ti. Oysa o arka sokaklardan, arka mahalleler ve varoşlardan genelde en sıkı devrimciler çıkıyordu. Ayrıca fen bilimleri ve matematiğe dayalı tüm yüksek ihtisas bölümleri de yine bu ‘Varoş çocuklarının’ elindeydi. İşte Arabeskleştirme politikasıyla tersyüz edilen gerçeklik budur.
2-Türkiye metropolleri başta olmak üzere, sınırların içinde yaşanan gerçekliğin adı ‘Arabesk Kültürü’ olurken, sınırların dışına taşan ve internasyonal hale dönüşen bir durumun aldığı isim de ‘Sürgün Kültürü’dür. Arabesk Kültürü, içerdeki hakim sistemin özel bir politikası olurken, Sürgün Kültürü ise dışarıda yaşayanların kendi kendilerine koydukları olumsuz bir isimlendirmeden başkası değildir.
Kafkas’larda yaşayan Kürtleri ele aldığımızda Erivan Radyosu dışında, bir de Koma Wetan adlı ilk Kürtçe rock müzik grubunu da görürüz. Kürt müziğinin ve dilinin en yalın ve en geleneksel hali olan Erivan geleneğinin yanında, Kürtçe rock müzik denemelerini de görmek bize şunu gösteriyor ki; Kafkas’larda yaşayan Kürtler ne kendi geçmişlerinden ve geleneklerinden, ne de yaşadıkları çağdan ve modernizmden kopuktular. Bir tarafta kendi öz kültürleri, diğer tarafta da bu kültürün zemini üzerinde modern müzik denemelerini yaptılar.
Bir taraftan özlem duydukları ülke ve yaşamı Kafkaslar’da yaşadıkları topraklara taşıdılar ve diğer taraftan da duygularını The Beatles’in büyülü dünyasıyla birleştirdiler. Sürgün mentalitesi ve psikolojisi daha çok Avrupa’da yaşayan insanlarımızın bir gerçekliğidir. Avrupa’da yaşayan Kürtlerin müzik alanındaki ürünlerine baktığımızda, aslında tipki Erivan Radyosu derecesinde bir üretim yaptıklarını görmek mümkün. Ve hatta her biri kendi dalında bir akım yaratmış müzisyenlerimiz var. Ancak bu üretim ne yazık ki belli bir zaman dilimini kapsamıştır ve özellikle 90’lı yıllardan itibaren bir iki müzisyenin dışında geriye kalanların tamamının sanatsal üretimi ya durmuş ya da çok geri bir noktaya düşmüştür.
Kürtlerin Avrupa, Kafkasya ülkeleri başta olmak üzere dünyanın her tarafına dağılmasının elbetteki hüzünlü bir yanı var. Ama diğer bir yani da var ki; o da Kürtlerin kendilerini müthiş derecede geliştirme imkanları. Tabii yarısı suyla dolu bir bardağı sadece “yarısı boş bir bardak” olarak gören bir bakış açısı da var. Ve bu bakış açısının siyasete olduğu gibi, müziğe, resime ve tiyatroya yansımasıdır yaşanan.
|
05-09-2008, 12:47 PM
Benzer Konular
Normal
