Tiyatrosu olmayan toplum aynasız toplumdur

**ßotan** · 05-02-2008, 03:51 PM

KEMAL ORGUN

Tiyatro yüzümüze tutulan bir aynadır. Hayat ise yüzümüzde saklıdır bütün çirkinliğine rağmen. Çirkin olan hayat mıdır, yüzümüz müdür bilinmez.

1991 yılında Mezopotamya Kültür Merkezi’nin açılmasıyla birlikte, Teatra Jiyana Nû öncülüğünde ilk defa Kürt tiyatrosunda sahne üstü çalışmaları başladı. Kuzeyde bu ilkti. İlkler büyük tarihsel güzelliklerin yanı sıra zorlukları da içinde taşırlardı. O günün koşullarında öne çıkan bu tarihsel güzelliklerden çok, yine tarihsel olan zorluklardı. İlk olmanın, ilk yapmanın sevinci, mutluluğu, büyüklüğü, yalnızlığı, sancısı, acısı, hüznü kol kola, yan yana, sırt sırta ve omuz omuza bir arada hayata damgasını vuruyordu. Bir ışığa, bir dekor parçasına sahip olmanın yanı sıra, yeni teatral bir kavram ya da tiyatronun küçük bir bilgisine ulaşmanın mutluğunu tarif etmek imkansızdı o gün. Düşünün ki on yedi yıl önce tiyatroya dair epizot diye yeni bir kavram duyuyorsunuz. Çevrenizde bu kavramın ne olduğu neyi anlattığına dair sorabileceğiniz hiç kimse yok, ama siz ne olduğunu bilmek, bu bilgiye ulaşmak istiyorsunuz ne yapardınız? Bu kavramın ilk bilgisine nasıl ulaşmaya çalışırdınız?

Ben bir kitapçıya girerek, bu kitapçıda yabancı bir sözlüğe bakarak, epizot kavramının ne olduğunun ilk bilgisine ulaştım. Episode: bölüm, parça. Çünkü yukarı da sözünü ettiğim gibi tiyatroya dair en küçük bir olgu, kavram ve bilgiye dair yanı başımızda başvurabileceğimiz hiç kimse yoktu. Sadece bu mu, Kürt tiyatrosuna dair yazılı tek bir satır yoktu. Ne bir oyuncu ne bir oyun, ne bir sahne ne bir salon, ne bir yazar ne bir yönetmen, ne bir bilgi ne de bir birikim hiç mi hiçbir şeyimiz yoktu. Bizde en güçlü varolan ise sağlam bir ideoloji, yaşama dair sağlam bir felsefemizdi. İşte bu sağlam felsefe üstünde iğne ucuyla kuyu kazır gibi biriktirmeye başladık tiyatroyu. Biriktirdiklerimizi sahneye, sahneden salona, oradan da sokaklara taşıdık. Taşırken biriktirdik, biriktirirken de taşıdık. İşte, Kürt tiyatrosunun oluşum ve gelişiminde mihenk taşı olan Teatra Jiyana Nû, bu biçimiyle sadece olmayan Kürt tiyatrosunu, aynı zamanda olmayan Kürt tiyatrosu seyircisini de yaratıyordu. Öyle ya olmayan tiyatronun seyircisi de olamazdı. Bu sadece tiyatro seyircisini yaratmak değildi, bireyin kendini de yeniden yaratmasıydı. Bütün bu süreçlerin temelinde bu gün MKM’de olan olmayan, bizlerle vedalaşıp yıldızlara konuk olan onlarca değerli yoldaşımızın emeği ve alın teri vardır.

Bu on yedi yıllık sürecin hakkını büyük bir saygıyla teslim etmek, sanatımızdaki ilk temel ilkemiz olmalıdır. Sanatımızın en temel ilkesi olmasının yanı sıra, yeni sürecimizin de ilk ilkesi olmalıdır. İlk ders, ilk mezmûr olmalıdır. Bu hakkı bu biçimiyle, on yedi yıllık bu zorlu ve aynı zamanda bir yanıyla da görkemli olan geçmişe teslim ederek, yepyeni bir gelecek tasarımına girilmelidir. Ama geçmişten güçlü beslenerek, bu günü ve değişen koşullarını doğru algılayarak bu günü ve gelecek tasarımını buna göre tasarlamak gerek.

1 - Eski tas ve eski hamamdan vazgeçeceğiz. Başlangıç için olması gereken yöntem zorunlu olandı. Bilmeden yaptık. Ama bu gün Kürt tiyatrosunu yapma iddiasında olan hiç kimse artık bilmeden yapamayacak. Bilmeyen öğrenecek! Yoksa bir şempanze olarak tarihe geçecek.

2 - Öğrenmeyi kendiliğinden – bölük pörçük halinden- çıkartıp daha kolektif, daha bilimsel ve estetik bir yöntem ile gerçekleştirilecek. Cahilliğin ve cehalettin Kürt tiyatrosu sahnesinde yeri olmayacak.

3 - Bunları gerçekleştirmenin ilk adımı tiyatrodan ayrıksı “kom” mantığını ve onun yaratmış olduğu anlayışları mahkum ederek bir Kürt tiyatro çatsını oluşturmak,

4 - Önce varolan irili ufaklı bütün Kürt tiyatro gruplarını bu çatı altında buluşturmak, bu çatı altında sorunları ortaklaştırarak ortak çözümler aramak, buna gelmeyen kişi ve gruplarla daha farklı planda bir hukuk geliştirerek, onları Kürt tiyatrosu muhatapları olmaktan çıkartmak.

5 - Bu çatı altında ortak disiplin etrafında buluşanların, yıllık ortak Kürt tiyatrosu müfredatını oluşturarak her tiyatro sezonunda birlikte perde açmak...

6 - Bu ön tespitleri ele alarak ayrıntılarını daha da derinleştirmek için, en kısa sürede ilk Kürt tiyatro grupları buluşmasını gerçekleştirerek, böylece Kürt tiyatrosunun geleceğine dair ilk ciddi tasarımlar gerçekleştirilmiş olacak.

Alıntı ..

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde gösterime geç